THÔNG CÁO BÁO CHÍ
Ngày 24 tháng 10, 2025
The Advocacy Centre for Tenants Ontario (ACTO) – Trung tâm Vận động cho Người Thuê Nhà Ontario cảnh báo về Dự luật 60 (Đạo luật Chống Trì hoãn, Xây dựng Nhanh hơn, 2025) — một dự luật có nguy cơ bãi bỏ các quyền bảo vệ thiết yếu của người thuê nhà và gây suy yếu hệ thống công lý gia cư của tỉnh bang Ontario. ACTO kịch liệt phản đối các thay đổi mà chính phủ đề xuất đối với Đạo luật Thuê nhà Dân cư (Residential Tenancies Act) và Hội đồng Cứu xét Chủ nhà – Người thuê (Landlord and Tenant Board, LTB) được nêu trong Dự luật 60. Nếu được thông qua, người thuê nhà ở Ontario sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị trục xuất, giá thuê tăng vọt, và mất cơ hội tham gia đầy đủ vào các phiên điều trần của Hội đồng. Thay vì giải quyết cuộc khủng hoảng gia cư thực sự, Dự luật 60 lại làm suy yếu sự bảo vệ đối với người thuê nhà, đánh đổi quyền được ở lại vì lợi nhuận không giới hạn.
- Gây xói mòn quyền thuê nhà ổn định và kiểm soát tiền thuê
Thay đổi gây hại nhất được đề xuất là chấm dứt việc tự động gia hạn hợp đồng thuê theo tháng, cho phép chủ nhà ấn định thời hạn cố định cho hợp đồng kết thúc sau khoảng thời gian nhất định. Điều này tác động nghiêm trọng đến quyền được ở lại (security of tenure) – tức là quyền được pháp luật bảo vệ khỏi việc bị trục xuất, quấy rối và các mối đe dọa khác. Điều này cũng cho phép điều chỉnh hợp đồng thuê theo giá thị trường và làm lợi cho các chủ đầu tư bất động sản, đồng thời chấm dứt việc kiểm soát giá thuê nhà tại Ontario. Do việc kiểm soát tiền thuê không áp dụng khi căn hộ trống, theo Dự luật này, khi kết thúc hợp đồng thuê có thời hạn cố định, chủ nhà có thể lách luật kiểm soát tiền thuê bằng cách ký hợp đồng mới với người thuê và tăng tiền thuê lên bất kỳ mức nào họ muốn, hoặc buộc người thuê phải rời đi. Điều này sẽ tiếp tục đẩy giá thuê lên cao hơn và khiến người thuê có nguy cơ bị trục xuất hàng năm.
* Cập nhật quan trọng:
Tính đến Chủ nhật, ngày 26 tháng 10, Bộ trưởng Các vấn đề Đô thị và Nhà ở, ông Rob Flack, đã đăng trên mạng xã hội rằng chính phủ “sẽ không tiến hành tham vấn về những thay đổi tiềm năng đối với khung hợp đồng thuê nhà của Ontario liên quan đến hình thức thuê theo tháng”, đồng thời cho biết hiện tại chưa phải là thời điểm thích hợp để xem xét thay đổi hệ thống này.
- Làm suy yếu khả năng tiếp cận công lý
Dự luật 60 đưa ra nhiều thay đổi với lý do nhằm giải quyết tình trạng trì hoãn tại LTB. Tuy nhiên, các thay đổi này làm suy yếu các quyền cơ bản của người thuê nhà và tạo ra thông điệp sai lệch rằng nguyên nhân gây ra sự trì hoãn là bởi quyền của người thuê. Các đề xuất trong dự luật sẽ hạn chế quyền của người thuê trong việc khiếu nại các quyết định trục xuất bất công, khi chỉ cho họ 15 ngày để yêu cầu xem xét lại quyết định của LTB. Ngoài ra, người thuê chỉ còn 7 ngày (thay vì 14 ngày) để chi trả tiền nợ trước khi chủ nhà có thể nộp đơn lên LTB yêu cầu trục xuất vì lý do không trả tiền thuê. Dự luật 60 một cách có chủ ý tạo ra những điều kiện khiến người thuê gần như không thể huy động được nguồn tài chính hoặc hỗ trợ pháp lý cần thiết để giữ chỗ ở cho mình. Những thay đổi này hạn chế quyền tiếp cận công lý của người thuê và sẽ dẫn đến nhiều vụ trục xuất và mất nhà hơn.
- Phớt lờ việc ngăn ngừa trục xuất và khủng hoảng vô gia cư
Theo nhiều tài liệu đã được công bố, Ontario hiện đang trải qua một cuộc khủng hoảng vô gia cư nghiêm trọng. Báo cáo của Hiệp hội Các đô thị Ontario (Association of Municipalities of Ontario) cho thấy tính đến năm 2024 có hơn 81.500 người vô gia cư, tăng 25% so với năm 2022. Cuộc khủng hoảng này không chỉ xảy ra ở các trung tâm đô thị, mà còn tăng nhanh nhất tại các khu vực nông thôn và phía Bắc. Việc làm suy yếu quyền được ở lại (security of tenure) và tạo điều kiện dễ dàng hơn cho việc trục xuất sẽ chỉ làm cho cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ hơn. Thay vì hỗ trợ nhu cầu nhà ở của các gia đình Ontario, chính phủ lại tài trợ thêm cho lực lượng thi hành và làm khó người thuê nhà trong việc kháng nghị các quyết định sai lầm. Trong bối cảnh nguy cơ mất việc làm gia tăng do thuế quan, người lao động hiện đang phải đối mặt với các mối nguy đối với quyền an toàn nơi ở, đe dọa trực tiếp đến chỗ ở và sự ổn định cuộc sống.
- Giảm tiêu chuẩn sống và năng lực vận động của người thuê nhà
Những thay đổi này cũng khiến người thuê nhà gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thực thi quyền lợi (theo mục 82 của RTA) để nêu ra các vấn đề, chẳng hạn như các khiếu nại nghiêm trọng về sửa chữa và bảo trì, trong các phiên điều trần về việc không trả tiền thuê nhà. Khi căn hộ xuống cấp nghiêm trọng và ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn của người thuê, việc giữ lại toàn bộ hoặc một phần tiền thuê thường là cách duy nhất để buộc Hội đồng xem xét vấn đề kịp thời. Hiện nay, thời gian xử lý đơn của người thuê tại LTB dài gấp đôi so với đơn của chủ nhà, và những thay đổi được đề xuất này hoàn toàn không giải quyết được sự bất công đó. Thêm vào đó, việc yêu cầu người thuê phải đóng trước 50% số tiền nợ mới được quyền nêu ra vấn đề của mình đã mặc nhiên coi họ có lỗi, thậm chí trước cả khi vụ việc được xem xét.
- Đổ lỗi cho người thuê nhà về cuộc khủng hoảng gia cư.
Không thể phủ nhận rằng Ontario đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng gia cư. Tuy nhiên, việc loại bỏ các biện pháp bảo vệ người thuê không phải là giải pháp. Chúng ta đã từng nghe những lập luận tương tự trước đây — ví dụ, việc bãi bỏ kiểm soát tiền thuê đối với các căn hộ được sử dụng lần đầu sau tháng 11 năm 2018 được cho là sẽ làm tăng nguồn cung nhà cho thuê nhằm mang lại lợi ích cho người thuê. Trong khi số lượng nhà cho thuê mới bắt đầu xây dựng đã tiếp tục tăng kể từ năm 2016, có thể nói rằng điều đó xảy ra mà không cần thay đổi quy định, thì các đơn vị mới lại không đáp ứng được nhu cầu về nhà ở giá cả phải chăng, với mức giá thuê phần lớn là không thể chi trả. Năm 2024, tỷ lệ nhà trống đối với các căn hộ giá thấp là dưới 1% tại phần lớn các trung tâm đô thị trên toàn tỉnh.
Cái gọi là “hồ sơ tồn đọng” thực chất chỉ là cái cớ để làm xói mòn quyền của người thuê và đẩy nhanh quá trình trục xuất tại hội đồng. Vài tháng trước, Giám đốc Điều hành của Tribunals Ontario đã phát biểu trong báo cáo thường niên 2024–2025 rằng:
“Tôi tin là chúng ta đang đi đúng hướng để đưa các phiên tòa về mức thấp nhất hoặc thậm chí không còn tồn đọng vào cuối năm tài chính 2025–2026.” – ông Sean Weir nói.
Giờ đây, chính phủ tuyên bố rằng việc loại bỏ các biện pháp bảo vệ người thuê sẽ khai thác được nguồn cung nhà ở chưa được sử dụng. Chúng ta đều biết trước kết quả sẽ ra sao – số vụ trục xuất sẽ gia tăng, đặc biệt là đối với những người có thu nhập thấp và dễ bị tổn thương, kéo theo đó là tình trạng vô gia cư ngày càng tăng. Cuối cùng, người dân Ontario sẽ phải gánh chịu hậu quả cho một thị trường gia cư bị tài chính hóa và mất kiểm soát.
Tác động của Dự luật 60 đối với Người thuê nhà
Liên hệ báo chí:
Ukeme Ebong (she/her)
Chuyên viên Truyền thông và Quan hệ công chúng
ukeme.ebong@acto.clcj.ca
Trung tâm Vận động cho Người Thuê Nhà Ontario (ACTO)